Bezpieczeństwo w Internecie – jak nie dać się oszukać wirtualnym znajomościom?

Nie znasz świata bez Internetu. Google to Twoje narzędzie do wyszukiwania informacji, a social media – miejsce nawiązywania znajomości. Dzięki Internetowi możesz zdobyć nowe umiejętności – nauczyć się języka obcego, przeczytać książkę, posłuchać muzyki i zagrać ze znajomymi w grę online. Umiejętne i ograniczone korzystanie z sieci daje Ci wiele możliwości. Ale Internet bywa też niebezpieczny!

Bezpieczeństwo w sieci – zasady

„Zasady są po to, żeby je łamać”. Buntujesz się na to, że dorośli chcą Cię ograniczyć. Że kontrolują Twój czas spędzany przed ekranem komputera. Nie miej im tego za złe. Robią to ze względu na Ciebie. Internet to wspaniałe osiągnięcie ludzkości. Nie da się temu zaprzeczyć. Jednak mimo wielu zalet, niesie ze sobą też wiele niebezpieczeństw. Szczególnie dla tak młodej osoby jak Ty.

Wrzucając posty w social mediach czy rozmawiając przez messengera, zawsze zachowuj się tak jak w realu. Ktoś zaprasza Cię do znajomych, a nie masz pojęcia kim jest? Zanim zaakceptujesz zaproszenie, zapytaj, skąd się znacie. Przecież przypadkowa osoba poznana na ulicy nie staje się od razu Twoim znajomym, jeśli powie Ci „cześć”. Być może ktoś pomylił się, wysyłając Ci zaproszenie. Lub ma nie do końca dobre zamiary i chce „podglądać” Twoje życie w social media.

Zwracaj uwagę na tzw. fake news, czyli nieprawdziwe informacje. Wiele historii pojawiających się w sieci jest zmyślonych, a ich celem jest przyciągniecie uwagi jak największej liczby osób. Jeśli coś wydaje się Ci podejrzane, nie angażuj się w żadne działania. Nie przelewaj nikomu pieniędzy, nie podawaj numeru swojej karty ani żadnych prywatnych danych. Otwierając maile, uważaj na załączniki. Masz wątpliwość, czy załącznik jest bezpieczny? Skasuj takiego maila lub poproś dorosłych o zapoznanie się z wiadomością.

Jak jeszcze zachować bezpieczeństwo w sieci? Zadbaj o silne hasła do swojego maila i profili społecznościowych. Data urodzin czy imię przyjaciółki to nie najlepszy pomysł. W sieci znajdziesz darmowe generatory haseł oraz aplikacje zapisujące wszystkie Twoje hasła w jednym miejscu w bezpieczny sposób (np. aplikacja LastPass).

Chroń swoją prywatność

Żeby czuć się bezpiecznie w sieci, chroń swoją prywatność. Kiedy zamieszczasz osobisty wpis na FB lub Instagrama, zaznacz, kto może go zobaczyć. Pamiętaj, że w sieci nic nie ginie. Nawet skasowany przez Ciebie post ktoś mógł już wcześniej ściągnąć i go zapisać. Być może po to, żeby wykorzystać go w przyszłości przeciwko Tobie (to najczarniejszy scenariusz, ale miej go w pamięci). Zanim coś opublikujesz, pomyśl 2 razy, czy rzeczywiście chcesz podzielić się tym ze swoim całym światem w social mediach. I choć teraz nie myślisz jeszcze o pracy, jeden nieodpowiedni post może wpłynąć na całą Twoją przyszłość.

Jak jeszcze możesz zapewnić sobie bezpieczeństwo w Internecie? Nigdy nie podawaj swoich danych osobowych. Posługuj się nickami, a poufne informacje przekazuj jedynie najbliższym znajomym. Z profilu na FB usuń numer telefonu, adres mailowy czy domowy. Staraj się też nie oznaczać swojej lokalizacji (może być to wykorzystane np. przez stalkerów).

Rodzice ingerują w to, co robisz w sieci? Czujesz, że Cię nie rozumieją? Próbują kontrolować? Daj im szansę. Martwią się o Ciebie i chcą, żebyś była bezpieczna. Szczególnie w Internecie, który stwarza wiele zagrożeń. Przeczytaj też artykuł o tym, jak rozmawiać z rodzicami o ich nadopiekuńczości.

Wirtualne znajomości – jak nie dać się oszukać?

Znajomości internetowe wydają się łatwiejsze niż te w realnym życiu. Prościej jest napisać o swoich emocjach nowo poznanym osobom, niż opowiadać o nich ludziom, którzy Cię nie rozumieją. Ale pamiętaj o jednym – po drugiej stronie może stać ktoś, kogo zupełnie się nie spodziewasz. Kiedy czujesz się sfrustrowana, smutna i niezrozumiana, ulegasz pokusie, żeby się komuś wyżalić. Poszukaj osoby w najbliższym otoczeniu, na której możesz polegać, zamiast wylewać żale w sieci. Nawiązuj bliską relację z rodzicami (oni naprawdę stoją po Twojej stronie!). Pamiętaj też, że świat social media to tylko część prawdziwego życia. Każdy chce zaprezentować się z jak najlepszej perspektywy. Jeśli ktoś urzekł Cię swoją osobą i proponuje Ci spotkanie, koniecznie powiedz o tym rodzicom lub zaufanej osobie. Znajomości w Internecie mogą okazać się przyjaźnią na całe życie. Ale mogą też być dla Ciebie krzywdzące i niebezpieczne.

Chcesz z kim porozmawiać na intymne tematy, a rodzice nie wydają Ci się do tego odpowiednimi osobami? Czytaj materiały ze sprawdzonych źródeł (np. artykuły na Akademii Dojrzewania), zamiast rozmawiać o tym z nieznajomymi w sieci.

Przeczytaj więcej o kontaktach w Internecie: „Media społecznościowe i znajomi z Internetu ”.

Gdzie szukać pomocy w trudnych sytuacjach w sieci?

Choć chronisz swoją prywatność i dbasz o bezpieczeństwo w sieci, może zdarzyć się i tak, że ktoś przekroczy Twoje granice (polecamy poradnik: Fizyczne i psychiczne granice - co robić, kiedy ktoś je przekracza?[EO3] ). Mowa tu o niewłaściwym wykorzystaniu Twoich informacji lub internetowym hejcie. Czasami wrzucone przez Ciebie zdjęcie może posłużyć np. do stworzenia mema. Ktoś żąda od Ciebie zapłaty za skasowanie nieprawdziwych lub oszczerczych wypowiedzi na Twój temat? Nie chce usunąć zdjęcia z fotomontażem, na którym jesteś Ty? W takiej sytuacji zawsze poinformuj swoich rodziców. Nikt nie ma prawa Cię szantażować i wymuszać na Tobie określonych działań. Jeśli obawiasz się reakcji rodziców, a nie czujesz się w pełni bezpiecznie, skontaktuj się z Telefonem Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Bezpłatny dziecięcy telefon zaufania 116 111 dostępny jest dla każdej młodej osoby, która potrzebuje anonimowej pomocy.

O trudnych zdarzeniach w sieci możesz porozmawiać też ze szkolnym psychologiem. Pamiętaj o tym, że jest to osoba, która dba o uczniów. Jej celem nie jest uzyskanie od Ciebie informacji i wykorzystanie ich przeciwko Tobie. Być może psycholog będzie musiał poinformować Twoich rodziców o przedstawionej przez Ciebie sytuacji. Ale to wszystko dla Twojego dobra. Internet daje Ci ogromne możliwości. Jednak potrafi też niszczyć.

Kiedy tylko przeczytasz o sobie  w sieci nieprawdziwe informacje, porozmawiaj o tym z zaufanymi dorosłymi osobami. Na pewno doradzą Ci, jak zachować się w tej sytuacji lub zainterweniują, jeśli będzie taka konieczność.

Wirtualna rzeczywistość to nieodłączny element Twojego życia. Wiedz jednak, że zbyt długie przebywanie online zabija Twoją kreatywność. Czas zatem wyłączyć się na chwilę z sieci, odłożyć telefon i pobyć chwilę w samotności.

Źródła:

https://www.itstimetologoff.com/2018/02/01/how-to-stay-safe-online-10-tips-for-teens/

PSYCHOLOG
PSYCHOLOG

Anna Raczkiewicz- jestem psychoterapeutą i od kilkunastu lat pracuję z młodzieżą oraz dorosłymi. Prowadziłam wiele warsztatów profilaktycznych oraz psychoedukacyjnych. Dzięki doświadczeniu pracy w szkole patrzę wielowymiarowo na trudności nastolatków i ich rodziców. Jestem współzałożycielką Stowarzyszenia Ingenium, które pomaga dzieciom, młodzieży i ich rodzinom. Prowadzę własną praktykę w gabinecie psychoterapeutycznym GAJ www.gajterapii.pl

To może Ci się spodobać
Czym są normy i role społeczne? – Akademia Dojrzewania
Bezpieczeństwo w Internecie – Akademia Dojrzewania
Izolacja i poczucie samotności u nastolatków – Akademia Dojrzewania